Bal, kayıt altında
ARIA’da sezon, yaşanırken kaydedilir: ziyaretler nerede kaydedildikleriyle, fotoğraflar ne zaman çekildikleriyle, ilaçlar arınma süreleriyle, hasatlar çerçeveleriyle. Bir partiyi mühürlemek bu kayıtları kilitler ve partiye bir QR kodu verir. Sayfası hikâyeyi arıcının elinde olmayan verilerle karşılaştırır.
Nasıl çalışır
- 1Sezonu kaydet — ziyaretler (ses, fotoğraf, kovanın QR kodu), ilaçlar ve hasatlar, uygulamada.
- 2Partiyi mühürle — hasatları seç; kayıtlar bir parmak iziyle (SHA-256) kilitlenir, sonraki düzeltmeler görünür kalır. Birkaç saat içinde parmak izi Bitcoin'e de yazılır (OpenTimestamps) — ücretsiz, senin bir şey yapman gerekmez.
- 3Kontroller çalışır — nektar akımı modeline, NASA hava verisine ve kayıtların kendisine karşı on kontrol.
- 4QR’ı bas — kavanoz etiketine; sayfa bölgeyi gösterir, arılığın tam yerini asla.
- 5Herkes okutur — alıcı, dükkân ya da denetçi partiyi, her kontrolü ve mühür tarihini görür; basılı bir kopya doğrulanabilir.
Sayfa neyi kontrol eder
Her kontrol “tamam”, “not” ya da veri yoksa “bilinmiyor” der — asla tahmin etmez.
- Ziyaretler arılıkta — her ziyaret kovanlara 500 m içinde kaydedilmiş (yalnızca uzaklık saklanır).
- Fotoğraflar oradan, o gün — kameranın her fotoğrafa yazdığı: ne zaman ve arılıktan ne kadar uzakta.
- Hasatta akım — nektar akımı modeli hasat zamanı o bölgede akım gösteriyor.
- İlaç arınma süreleri — hiçbir hasat bir ilacın arınma süresinin içine düşmüyor.
- Çerçeve başına bal — alınan çerçeve başına ağırlık bir çerçevenin alabileceği kadar.
- Önceden görülen bal çerçeveleri — hasat, önceki ziyaretlerde kaydedilen bal çerçeveleriyle tutarlı.
- Ziyaret günlerinin havası — ziyaretler arıların uçtuğu günlerde (NASA POWER günlük hava).
- Zamanında yazılmış — olaydan çok sonra girilen kayıtlar tarihleriyle “geç” diye görünür.
- Düzeltmeler saklanır — değişen bir hasat ağırlığı ya da kayıt, önceki hâllerini korur.
- Hasattan önce şurup yok — hasat edilen kovanlara hasattan önceki 30 günde şeker yemi verilmemiş.
Ne olduğu, ne olmadığı
Belgelenmiş, tutarlı bir üretimi gösterir. Balın laboratuvar testi değildir: karışıklığı akredite laboratuvarlar bulur; bir laboratuvar sonucu partinin yanına eklenebilir. Bitcoin zaman damgası, mühürlü kaydın en geç o gün var olduğunu ve o günden beri değişmediğini kanıtlar — herkes ARIA'ya güvenmeden opentimestamps.org'da kendisi doğrular. Balın saf olduğunu ya da kaydedilenin doğru olduğunu kanıtlamaz: onun için kontroller ve laboratuvar raporu var.
Sayfa bölgeyi ve ülkeyi, üretici isterse adını gösterir; okutmaları yalnızca gün ve ülke olarak sayar — okutan hakkında hiçbir şey tutmaz.
Tozlaşma kontrolü — 2027 sezonu için yapılıyor
Badem, kiraz ve yaban mersini üreticileri çiçeklenmenin birkaç haftası için kovan kiralar ve gelenin ne olduğunu çoğu zaman bilmez. Üreticinin telefonundan yürüyen bir kontrol yapıyoruz: uygulama kovanları rastgele seçer, fotoğraflar sabah arılar uçmadan çekilir (saati ve yeri sunucu kaydeder), rapor aynı gün sözleşmeyle karşılaştırır; çiçeklenmeden sonra da meyve tutumunun tozlaşma yüzünden düşük kalıp kalmadığını gösterir. Henüz kullanıma açık değil; birlikte şekillendireceğimiz üretici ve ihracatçılar arıyoruz.
Bize yaz